السيد الخوئي ( مترجم : الشيخ جعفر السبحاني )
89
مرزهاى اعجاز ( فارسى )
دهيد . قرآن كرارا از آن گفتگو نموده ، و در عين اين كه در هر بار نكتهاى را بيان كرده كه در نقل قبلى نبوده امّا حقيقت و مغز داستان در همه يكسان است و كوچكترين اختلافى در اين قسمت ، ميان آنها نيست و با توجه به اين كه اين آيات تدريجا و در مدت 23 سال نازل شده اين حقيقت ، روشنتر مىگردد . توضيح اين كه : قرآن در مدت 23 سال به مناسبتها و پيش آمدهاى گوناگونى نازل شده ، و رويدادها و پرسشها سبب شدهاند كه آياتى دربارهء آنها نازل شود ، كتابى كه در مدت طولانى آن هم بر اثر عوامل گوناگون تأليف و نوشته شود ، اگر معجزهء الهى نباشد بايد موقعى كه به صورت كتاب در آمد و آيات مختلف آن جمع و گردآورى شد ، اجزاى آن با يكديگر متناسب و هماهنگ نباشند ولى ما قرآن را بر خلاف اين جريان طبيعى مىيابيم و نزول تدريجى سبب نشده كه آيات آن ، پس از گردآورى ، تناسب و ملايمت خود را از دست بدهند . بنابراين ، ما قرآن را در دو حال معجزه مىيابيم ، موقعى كه به صورت آيات متفرق و جدا از هم نازل گرديده معجزه و ما فوق قدرت بشر است . و هنگامى كه اين آيهها جمع و گردآورى شد از نظر هماهنگى و تناسب و نبود اختلاف در سبك و اسلوب و مضامين ، جنبه ديگرى از اعجاز به خود مىگيرد . و قرآن به اين قسم اعجاز طى آيهاى اشاره كرده و مىفرمايد :